วันที่ 30 พฤษภาคม 2569 ท่ามกลางความพยายามของทั่วโลกในการรับมือกับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้กลายเป็นวาระสำคัญของทั้งภาครัฐและภาคธุรกิจ หลายประเทศกำหนดเป้าหมายมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2050 ส่งผลให้ "คาร์บอนเครดิต" (Carbon Credit) กลายเป็นกลไกสำคัญที่เชื่อมโยงเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับมูลค่าทางเศรษฐกิจ
ปัจจุบันคาร์บอนเครดิตไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสำหรับชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่านั้น แต่ยังกลายเป็นสินทรัพย์ที่สามารถซื้อขายได้ในตลาด และเป็นอีกหนึ่งโอกาสทางธุรกิจที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
คาร์บอนเครดิต คืออะไร
คาร์บอนเครดิต คือ สิทธิที่เกิดจากการลดหรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจก ซึ่งสามารถวัดผล ตีราคา และนำมาซื้อขายในตลาดคาร์บอนได้ โดยคาร์บอนเครดิต 1 หน่วย มีค่าเทียบเท่ากับการลดหรือกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าได้ 1 ตัน (tCO2eq)
เครดิตดังกล่าวเกิดจากโครงการที่ช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การปลูกป่า การอนุรักษ์พื้นที่สีเขียว การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน การจัดการของเสีย หรือการเพิ่มประสิทธิภาพด้านพลังงานในภาคอุตสาหกรรม เมื่อผ่านการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว สามารถนำไปซื้อขายในตลาดคาร์บอนเพื่อสร้างรายได้ หรือใช้ชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรได้
ราคาคาร์บอนเครดิตไม่มีราคากลางตายตัว เนื่องจากขึ้นอยู่กับประเภทโครงการ มาตรฐานการรับรอง ประเทศต้นทาง คุณภาพของเครดิต และความต้องการซื้อขายในแต่ละตลาด
ข้อมูล Carbon Market Weekly ช่วงวันที่ 11-15 พฤษภาคม 2569 ระบุว่า ตลาดคาร์บอนภาคบังคับของสหภาพยุโรป หรือ European Union Allowances (EUA) มีราคาซื้อขายเคลื่อนไหวอยู่ในช่วง 73-75 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2eq) โดยราคาปิดล่าสุดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม อยู่ที่ 74.40 ยูโรต่อ tCO2eq ขณะที่ปริมาณซื้อขายในแต่ละวันอยู่ระหว่าง 11,000-83,000 tCO2eq
ส่วนตลาดคาร์บอนภาคบังคับของจีน หรือ China Emission Allowance (CEA) มีราคาซื้อขายอยู่ในช่วง 80-85 หยวนต่อ tCO2eq โดยมีปริมาณซื้อขายรวมทั้งสัปดาห์ 2.97 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (MtCO2eq) เพิ่มขึ้น 147.5% จากสัปดาห์ก่อนหน้า
สำหรับตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ ราคาจะขึ้นอยู่กับประเภทโครงการและมาตรฐานที่ใช้รับรอง โดยข้อมูลล่าสุดพบว่า โครงการพลังงานลมในปากีสถานภายใต้มาตรฐาน Gold Standard มีราคา 1.25 ดอลลาร์สหรัฐต่อ tCO2eq โครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในศรีลังกามีราคา 3.30 ดอลลาร์สหรัฐต่อ tCO2eq ขณะที่โครงการพลังน้ำในโคลอมเบียมีราคา 2.25 ดอลลาร์สหรัฐต่อ tCO2eq โครงการพลังน้ำขนาดเล็กใน สปป.ลาว มีราคา 4.90 ดอลลาร์สหรัฐต่อ tCO2eq และโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในกัมพูชามีราคา 5.60 ดอลลาร์สหรัฐต่อ tCO2eq
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนว่าราคาคาร์บอนเครดิตในตลาดภาคสมัครใจล่าสุดอยู่ในช่วง 1.25-5.60 ดอลลาร์สหรัฐต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ขณะที่ตลาดภาคบังคับของสหภาพยุโรปเคลื่อนไหวในระดับ 73-75 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
ข้อมูลตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจของไทยช่วงวันที่ 11-15 พฤษภาคม 2569 พบว่ามีมูลค่าการซื้อขายรวม 720,585 บาท คิดเป็นปริมาณซื้อขาย 11,550 tCO2eq
ในจำนวนดังกล่าว เป็นการโอนคาร์บอนเครดิต (Transfer) จำนวน 9,481 tCO2eq และมีการยกเลิกคาร์บอนเครดิต (Cancel) จำนวน 2,071 tCO2eq เพื่อนำไปใช้ชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรต่าง ๆ
ทำไมคาร์บอนเครดิตจึงมีมูลค่าทางธุรกิจ
ในยุคที่มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมมีความเข้มงวดมากขึ้น คาร์บอนเครดิตได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารต้นทุนและความเสี่ยงขององค์กร ธุรกิจที่สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้มีโอกาสสร้างรายได้จากการขายเครดิต ขณะที่องค์กรที่ยังไม่สามารถลดการปล่อยได้ทั้งหมด สามารถซื้อเครดิตเพื่อใช้ชดเชยการปล่อยคาร์บอนได้
นอกจากนี้ การดำเนินงานด้านคาร์บอนยังช่วยสนับสนุนเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) เพิ่มโอกาสเข้าถึงแหล่งเงินทุนสีเขียว และสร้างความน่าเชื่อถือให้กับองค์กรในสายตาของนักลงทุน คู่ค้า และผู้บริโภค
โอกาสใหม่ของธุรกิจในยุคเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ
แนวโน้มทั่วโลกกำลังผลักดันให้คาร์บอนกลายเป็นต้นทุนทางเศรษฐกิจมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นภาษีคาร์บอน หรือมาตรการ Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ของสหภาพยุโรป ที่จะส่งผลโดยตรงต่อความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจในระยะข้างหน้า
ด้วยเหตุนี้ คาร์บอนเครดิตจึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือด้านสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นหนึ่งในกลไกเศรษฐกิจสำคัญของโลกยุคใหม่ ที่ช่วยเปลี่ยนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้กลายเป็นมูลค่าทางธุรกิจ สร้างรายได้ใหม่ ลดความเสี่ยงจากกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว
อ้างอิง
เอกสารคาร์บอนเครดิตและรายงาน Carbon Market Weekly ของ อบก.
คาร์บอนเครดิต (Carbon Credit) แนวทางสู่การลดโลกร้อน พร้อมก้าวสู่ความยั่งยืน
